7 Mei 2011 – In memoriam: Sa’ih Bin Sakam†

ukflag

Rawagede: na 64 jaar toch nog excuses

NOS-journaal 9 december 2011

Meneer Sa’ih Bin Sakam, de laatste overlevende van het bloedbad te Rawagede, heeft de historische uitspraak van de rechtbank Den Haag van 14 september helaas niet meer kunnen meemaken. Ook de formele excuses voor de oorlogsmisdaden, uitgesproken door ambassadeur Tjeerd de Zwaan op 9 december 2011, kwamen voor hem te laat.

Meneer Sa’ih Bin Sakam, opname gemaakt in 1995

Honderdvijftigduizend militairen werden vanaf 21 juli 1947 naar Indonesië verscheept voor de Eerste Politionele Actie*. Vrijwel direct na de Japanse capitulatie in 1945 verklaarde Indonesië zich onafhankelijk, maar Nederland wilde de zeer winstgevende kolonie (oa olie, rubber) niet opgeven. Operatie Product is de toepasselijke naam voor deze militaire actie.

De oorlogsmisdaden van Rawagede zijn gepleegd door dienstplichtige infanteristen van de Koninklijke Landmacht onder leiding van Majoor Wijnen van de 3e Tirailleurcompagnie van het 3e Bataljon 9e Regiment, aangevuld met leden van de 1e Para Compagnie van het KNIL en onderdelen van de 12e Veldcompagnie Genie en van Huzaren van Boreel.

(Archiefstuk) Een medewerker van de procureur-generaal aan het Hooggerechtshof in Batavia schrijft in 1947: ‘Ruim weerstand Rawagede op.’

Onmiddellijk na de moordpartij wordt direct alles in het werk gesteld om de feiten te verdoezelen en de zaak in de doofpot te stoppen. Majoor Wijnen krijgt opdracht alles te ontkennen tegen een onderzoekscommissie van de Verenigde Naties, maar die ontdekt toch dat er liquidaties hebben plaatsgevonden. het VN-rapport uit 1948 spreekt van ‘Moedwillig en meedogenloos’, maar wordt door Nederlandse diplomatieke trucs nooit in de algemene vergadering van de VN besproken.

Acht maanden na de massamoord is al besloten de Nederlandse daders niet te vervolgen.

Luitenant-generaal Spoor, de verantwoordelijke legercommandant voor de vervolging van militairen schrijft in een brief aan procureur-generaal Felderhof dat hij in zijn maag zit met de zaak Rawagede. Majoor Wijnen zal, als de zaak voor de krijgsraad komt, ‘zeker veroordeeld worden’. Felderhof adviseert Spoor om de zaak te seponeren, omdat ‘iedere vreemde inmenging en belangstelling is verdwenen’.

Het stilzwijgen wordt pas in 1969 tijdens een uitzending van Achter het Nieuws doorbroken door psycholoog J.E. Hueting, die vertelt over executies en derdegraadsverhoren* die hij heeft meegemaakt als militair in Indonesië. De regering moet onder druk van de publieke opinie wel handelen. Er wordt een ambtelijke commissie samengesteld die de excessen* gaat onderzoeken. De commissie doet verslag van 76 zaken in een rapport dat bekend staat als de Excessennota. De nota spreekt met betrekking tot Rawagede van slechts ‘ongeveer twintig’ geëxecuteerden.

In 1971 vindt een wetswijziging plaats waardoor oorlogsmisdaden niet langer kunnen verjaren. Uitdrukkelijk wordt in de wet opgenomen dat dit niet geldt voor Nederlandse oorlogsmisdaden begaan in Indonesië tussen 1945-1950.

Mevrouw Wanti, weduwe. Opname gemaakt in 1995

2008 Het deksel op de beerput begint te schuiven.

Sa’ih Bin Sakam overleefde in 1947 als een van de weinigen het bloedbad in Rawagede en heeft samen met 9 weduwen in 2008 de Nederlandse staat aansprakelijk gesteld. Sa’ih en de weduwen hebben aangegeven “geen haat- of wraakgevoelens tegen individuele militairen te koesteren”, maar eisen excuses en genoegdoening van de Nederlandse staat voor wat hun in 1947 uit naam van die staat is aangedaan.

De staat erkent in de civielrechterlijke procedure dat er door het Nederlandse leger oorlogsmisdrijven zijn gepleegd. Maar Maxime Verhagen, op dat moment minister van buitenlandse zaken wil geen financiële genoegdoening geven. De zaak is verjaard, zo stelt de landsadvocaat.

De Nederlandse staat wordt in het ongelijk gesteld – 14 september 2011

Al Jazeera 14 september (Engels)

BBC video : “Dutch government apologises for 1947 Rawagede massacre”

*politionele actie = Nederlandse koloniale oorlog
*derdegraads verhoor = marteling door Nederlandse militairen
*excessen = oorlogsmisdaden gepleegd door Nederlandse militairen.

Meer lezen op de website van het Comité Nederlandse Ereschulden.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s